پس از بیست سال سلمان کدیور شهرستان ادب

پس از بیست سال" اثری است به قلم "سلمان کدیور" در آن خواننده را به کوچه هایی می‌برد که در آن جوانان شامی که سرزمینشان قبلا توسط رومیان اداره می شد، اکنون در عصر ظهور اسلام نیز به رفتارهای همان دوره مشغول‌اند و مسئول آن، حکومت بنی‌امیه است که جهت حفظ قدرت خود، مسلمین را از اسلام حقیقی دور نگه داشته و فریبی به نام اسلام اموی را رواج می‌دهد. آن معرفت سرشار و آموزه‌های عمیق که به علی (ع) برمی‌گشت، چنان توسط امویان وارونه جلوه کرده بود که دیگر همه باورشان شده بود اسلام علی (ع) با اسلام محمد (ص) فرق دارد.
کار به جایی رسید که برخی در زمان شهادت امیرالمومنین در کوفه انگشت به دهان حیرت بردند که مگر علی هم نماز می‌خوانده؟! تصویرسازی دقیق از آن دوران، کاری است که "سلمان کدیور" در رمان خود به انجام رسانده و دوران خلافت عثمان بر مسلمانان و تسلط معاویه بر شام را به تصویر کشیده است.
"پس از بیست سال" با وجود حجم زیادش، ترکیبی دلنشین و روان دارد که سریعا خوانده می‌شود. نثر یکنواخت کتاب یکی از وجوه تمایز آن است. علیرغم حجم بالا، نویسنده از این حالت یکنواخت دور نشده که سبب شده انسجام متن حفظ شود و خواننده با نثری پراکنده مواجه نشود.
مخاطب در در این اثر با مختصاتی از تاریخ اسلام روبه‌رو می‌شود که شاید قبلا در کتاب‌های تاریخ خوانده باشد، اما روایت زیبا و جالب "سلمان کدیور" است که آن را در ذهن او حک می‌کند. داستان جنگ صفین، فصلی مهیج و حماسی از رمان است که نویسنده سعی دارد آن را از یک توصیف خشک تاریخی به اثری با مایه های داستانی بدل کند. روایت عاشقانه سلیم و راحیل نیز به عنوان نیروی محرکه وقایع داستان عمل می‌کند و "سلمان کدیور" از این توانایی در کار خود به خوبی استفاده کرده است.